ŞANLIURFA’DA GENÇ NÜFUS VE GÖÇ, AİLE HEKİMLİĞİ SİSTEMİNİ ZORLUYOR
Türkiye’nin en genç illerinden biri olan Şanlıurfa’da hızlı nüfus artışı ve göç, aile hekimliği hizmetlerinde iş yükünü her geçen yıl daha da artırıyor.
Şanlıurfa, genç nüfus oranı ve yoğun göç hareketleriyle Türkiye’den ayrışan iller arasında yer alıyor. Bu demografik yapı, kentte sağlık hizmetlerine olan talebi sürekli yükseltirken, özellikle aile hekimliği sistemi üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor.
Açık kaynaklardan derlenen bilgilere göre Türkiye genelinde yaklaşık 8 bin 300 Aile Sağlığı Merkezi’nde 29 bin 800 civarında aile hekimi görev yapıyor. Şanlıurfa’da ise 2023 yılı itibarıyla 188 Aile Sağlığı Merkezi ve 698 aile hekimliği birimi bulunuyor. Sayısal veriler ilk bakışta yeterli gibi görünse de, kentteki hızlı nüfus artışı ve yoğun hizmet talebi bu tabloyu tersine çeviriyor.
Uzmanlar, aile hekimi başına düşen nüfusun artmasının doğrudan hizmet kalitesini etkilediğine dikkat çekiyor. Kayıtlı kişi sayısının yükselmesiyle birlikte muayene süreleri kısalıyor, kronik hastalık takibi ve koruyucu sağlık hizmetleri aksayabiliyor. Türkiye genelinde ideal hedefin aile hekimi başına 3 bin ila 3 bin 500 kişi olduğu belirtilirken, Şanlıurfa’da bu sınırın yer yer aşıldığı ifade ediliyor.
Kenti farklı kılan en önemli unsur ise genç ve çocuk nüfusun yüksekliği. Çocukların toplam nüfusa oranı yüzde 43,8’e ulaşırken, 15–24 yaş grubundaki gençlerin oranı yaklaşık yüzde 18,5 seviyesinde. Ortanca yaşın 21,2 olması, Şanlıurfa’nın ne denli genç bir nüfus yapısına sahip olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum, bebek ve çocuk izlemleri, aşılama, ergen sağlığı ve üreme sağlığı hizmetlerine olan talebi sürekli artırıyor.
Buna ek olarak geçici koruma altındaki Suriyeli nüfus da sağlık sisteminin yükünü artıran önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. Dil engeli, anne-çocuk sağlığı ihtiyaçları ve ruh sağlığı sorunları gibi özel gereksinimler, aile sağlığı merkezlerinde hizmet çeşitliliğini ve yoğunluğunu artırıyor.
Özellikle kırsal mahallelerde erişim sorunu devam ediyor. Ulaşım güçlükleri ve personel eksikliği nedeniyle bazı bölgelerde aile hekimine düzenli erişimde aksaklıklar yaşanıyor. Uzmanlar, yalnızca merkez sayısını artırmanın yeterli olmadığını; kırsal bölgelere teşvikler, mobil sağlık ekipleri ve göçmenlere yönelik uyumlu hizmet modellerinin yaygınlaştırılması gerektiğini vurguluyor.
Artan nüfus ve değişen ihtiyaçlar karşısında Şanlıurfa’da birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi, sağlık sisteminin sürdürülebilirliği açısından artık zorunlu bir adım olarak değerlendiriliyor.
