ŞANLIURFA’DA YENİ BİR KEŞİF: MENDİK TEPE’DE KAZILAR DEVAM EDİYOR
Prof. Dr. Baird: “Yapının ritüel amaçlı olma ihtimali güçleniyor”
Şanlıurfa’nın Eyyübiye ilçesi kırsalındaki Payamlı Mahallesi’nde yer alan Mendik Tepe, Çakmak Tepe Kazı Başkanı Fatma Şahin tarafından keşfedildi.
Liverpool Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Douglas Baird başkanlığında, Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi iş birliği ve İngiliz Arkeoloji Enstitüsü desteğiyle 2024 yılında başlatılan kazılar bu yıl da sürüyor.
BAİRD: YAPILARIN İŞLEVLERİNİ ANLAMAYA ÇALIŞIYORUZ
Kazı alanında farklı boyutlarda yapılar ortaya çıkarıldığını belirten Prof. Dr. Baird, bu yapıların işlevlerinin netleştirilmeye çalışıldığını söyledi:
“Geçen yıl kazılarda birçok bina ortaya çıktı. Bunların bazıları büyük, bazıları küçük. Bu yıl, bu farklılıkların nedenlerini anlamaya çalışacağız. Küçük yapılar depolama ya da yemek hazırlama için mi kullanıldı? Dört-beş metrelik olanlar konut olabilir mi? Daha büyük olanlar ise konut mu yoksa ritüeller için kullanılan özel yapılar mıydı? Özellikle bir açmadaki büyük binanın özenli taş işçiliği, ritüel amaçlı olma ihtimalini güçlendiriyor.”
“TAŞ TEPELER PROJESİ’NDEN DAHA ESKİ OLABİLİR”
Mendik Tepe’nin Neolitik Dönemin en erken evrelerine tarihlenebileceğini aktaran Baird, bölgenin Göbeklitepe ve Karahantepe gibi Taş Tepeler Projesi’ndeki yerleşmelerle ilişkili fakat onlardan daha eski olabileceğine işaret etti:
“Burası Göbeklitepe ve Karahantepe gibi Taş Tepeler Projesi’ndeki diğer yerleşmelerle ilişkili ama biraz daha eski bir yerleşme olma ihtimali var. Bu çalışmalar, Neolitik dönemin nasıl başladığını ve geliştiğini anlamamıza katkı sağlıyor. İnsanların yerleşik hayata geçiş süreciyle ilgili yeni veriler değerlendirilecek.”
Baird ayrıca, Mendik Tepe’de Göbeklitepe ve Karahantepe’deki gibi büyük “T” biçimli dikili taşlar yerine farklı formlara sahip taşların bulunmasının, yerleşime özgü bir özellik sunduğunu vurguladı.
Yaklaşık 5 kilometre uzaklıktaki Çakmak Tepe’de de benzer tarihlere rastlandığı ve her iki alanın da diğer taş tepe yerleşimlerinden biraz daha eski olabileceği ifade ediliyor.
